De 72 glazen van de Goudse Sint-Janskerk

Glas 6

Johannes de Doper

bl-glas6

Fragment uit Glas 6

Glas 23

Margaretha van Parma

bl-glas23

Fragment uit Glas 23

Glas 25

 Willem van Oranje

bl-glas25

Fragment uit Glas 25

| Lees meer over Glas 6, Judith onthoofdt Holofernes (1571)

Judith onthoofdt Holofernes (1571)

Noorderzijbeuk – De LigneGlazen

Voorgesteld is de geschiedenis van Judith en Holofernes, ontleend aan het (apocriefe) bijbelboek Judith (Judith 7-13). Het verhaal van Judith had tot doel de trouw van God aan Zijn uitverkoren volk van Israël te bewijzen. Holofernes, de veldheer van Nebucadnezar, belegert Bethulië, de toegang tot Judea. Hij sluit de stad van alle watertoevoer af, zodat de inwoners van dorst bezwijken. Toen de stad bereid was tot overgave, bood de weduwe Judith aan de stad te redden als men haar met haar dienstmeisje de poort liet uitgaan. Zij verleidt de veldheer, voert hem dronken en onthoofdt hem met zijn eigen zwaard. Op de voorgrond zien we de tent van Holofernes, de gedekte tafel en daarvoor zijn onthoofde lichaam. De tent is zeer rijk versierd, evenals het harnas en de helm. Rechts van de tent Judith met het zwaard en haar dienstmaagd met het hoofd. Op de achtergrond de stad Bethulië met de tenten van de belegeraars, die bezig zijn bier te drinken, brood te bakken en vlees te braden. Rechts van de belegerde stad, Achior die Holofernes voor de Israëlieten had gewaarschuwd, vastgebonden aan een boom. Links boven bij het kleurige tentdek ziet men beide vrouwenfiguren veel kleiner herhaald, terugkeren aan de poorten van Bethulië. Holofernes’ hoofd is gespietst op een staak aan één van de torens. Hoog in het glas zien we het leger van Israël. Dirck Crabeth toont zich als een typische verhalende glasschilder. In het glas zijn de verschillende episodes van het verhaal afgebeeld. Het is zijn laatste glas en tevens het laatste glas dat in de katholieke periode geplaatst is. Immers in 1572 gaat Gouda over naar prins Willem van Oranje. In het onderste deel zijn de portretten van de schenkers weergegeven met hun beschermheiligen Johannes de Doper en de heilige Catharina. De Doper, centraal met het lam en het kruis, is in dit glas een opvallend grote devote gestalte. Jean de Ligne is getooid met de leeuwen van Barbançon (vaders zijde) en het Gulden Vlies. Zijn echtgenote draagt een gravinnenkroon; achter haar staat de heilige Catherina met haar attributen, het gebroken rad en het zwaard. Zij zou, aldus de legende, aan het begin van de vierde eeuw onder de Romeinse keizer Maxentius zijn veroordeeld om te worden gemarteld. Een engel wist dit te voorkomen door het rad te breken, waarna zij met het zwaard werd onthoofd. Boven de schenkers zijn hun eigen wapens en naast hen die van hun voorouders afgebeeld. Beiden hebben 16 wapenkwartieren.

Klik op Bekijk Glas 6 en zie details in de glazen die vanaf de kerkvloer niet waarneembaar zijn.

| Lees meer over Glas 23, de offerande van Elia (bovendeel) (1562)

De offerande van Elia (bovendeel) (1562)

Transept

Hertoginnenglas Evenals het Koningsglas 7 aan de noordzijde, waar dit Hertoginnenglas precies tegenover staat, bestaat ook dit glas uit drie delen. Boven een voorstelling uit het Oude Testament: “De offerande van Elia”; midden uit het Nieuwe Testament: “De Voetwassing”; en onderaan de schenker (p. 98-99). In de voorstelling benadrukt de Hertogin haar vroomheid en trouw aan de “enige” kerk. Boven De geschiedenis van het offer van Elia is afgebeeld volgens 1 Koningen 18: 36-39. Om de afgoderij te bestrijden en te bewijzen dat er één ware God is, had de profeet Elia de priesters van de afgoden uitgedaagd een offer te bereiden en hun god Baäl te bidden om vuur. Toen het vuur uitbleef, vroeg de profeet zijn offer en het altaar eerst kletsnat te maken. Op het altaar door Elia opgebouwd ligt het offerdier; rondom de verbaasde menigte en de mannen die de waterkruiken aandragen die Elia bevolen heeft. Elia’s bede werd verhoord en het natte hout vatte vlam. In de top zien we de Godsfiguur, door wolken gedragen. In 1622 werd deze afbeelding op aandringen van de predikanten verwijderd. Pas in 1915 bij de grote restauratie door Jan Schouten is de voorstelling weer in het glas terug gebracht. Voorts engelen die op bazuinen blazen en het vuur aanwakkeren; linksonder Satan, die geketend neerstort uit de hemel volgens het visioen in de Openbaring.

Klik op Bekijk Glas 23 en zie details in de glazen die vanaf de kerkvloer niet waarneembaar zijn.

| Lees meer over Glas 25, het ontzet van Leiden (1604)

Het ontzet van Leiden (1604)

Zuiderzijbeuk

Het ontzet van Leiden dat plaatsvond in 1574, is hier realistisch uitgebeeld. Op de voorgrond zien we prins Willem van Oranje die de bevrijding van de stad organiseert. Zijn gelaat komt overeen met de bekende afbeelding door de Vlaamse portretschilder Adriaen Key. Voor hem Pieter Adriaensz. v/d Werf, burgemeester van Leiden. Achter hem de vier Delftse burgemeesters als vertegenwoordigers van de burgerij, die in gelaatsuitdrukking sterk met de Prins contrasteren waardoor zijn nobele trekken extra geaccentueerd worden. Rechtsonder, boven het wapen van Delft, tilt een man met een rood wambuis een mand met witte broden (zogenaamde kardinaalsmutsen) van de grond. Rechtsboven de leeuw draagt de man in het groen gekleed een tonnetje haring op zijn schouder (haring en wittebrood worden jaarlijks als herinnering aan het ontzet op 3 oktober gegeten). Linksachter in het midden de Delftse kerktorens. Aan de horizon, afstekend tegen de blauwe lucht, de stad Leiden met het silhouet van de Hooglandse en de Pieterskerk. Rechts daarvan zien we Leiderdorp. Op het middenplan de wateren die Delft met Leiden verbinden met schepen die etenswaren naar Leiden vervoeren. Het ondergelopen gebied is geografisch nauwkeurig weergegeven. Verschillende dorpskerken zijn herkenbaar; die van Zoeterwoude staat in brand. Door een noordwester storm is het water van het ondergelopen land tot voor Leiden gekomen. Hierdoor konden de geuzen in hun platboomde vaartuigen, sommige met zeil en kanon, proviand naar Leiden brengen. Over de droogstaande wegen zien we de Spanjaarden wegvluchten. Beneden op een plint met het jaartal 1604 staan twee leeuwen als schilddrager. De linker houdt het wapen van de Prins en de rechter het wapen van Delft.

Klik op Bekijk Glas 25 en zie details in de glazen die vanaf de kerkvloer niet waarneembaar zijn.

Gratis toegang voor donateurs !

72 gebrandschilderde glazen vormen een eeuwenoude schat van ongekende kunstzinnige, Godsdienstige en culturele waarden.

Ze zijn 6 dagen per week te bewonderen in de Goudse Sint-Janskerk.

Help de stichting Goudse Sint-Jan deze schat te beheren, te beschermen en te bewaren voor de toekomst.

Vanaf 20 E per jaar bent u al donateur en ontvang hiermee voor 2 personen gratis toegang tot de Sint-Janskerk.

Sint-Janskerk
Achter de Kerk 16
2801 JX Gouda

T (0182) – 514119 / 512684

E info@sintjan.com