Glazen van na de reformatie

DE periode 1594 - 1603

Glas 1.

De vrijheid van consciëntie.

De “vrijheid van het geweten” wordt symbolisch voorgesteld door een vrouw op een zegekar, getrokken door zinnebeeldige figuren van Liefde, Gerechtigheid, Eendracht, Trouw en Standvastigheid. De wagen overrijdt de “verdreven tyrannie”. De figuur op de zegekar met zwaard en schild vertolkt de bescherming van het geloof.

Schenker:
De Staten van Holland.

Tekenaar:
Joachim Wtewael, Utrecht.

Glazenier:
Adriaen Gerritsz. de Vrije, Gouda, schoonzoon van Wouter Crabeth, 1596.

Glazen 1a, 1b, 1c.

Mozaiekglazen, 1933.

Deze glazen zijn samengesteld uit glasscherven, die bij restauraties in de 17e en 18e eeuw waren overgebleven, zij bevatten geen bepaalde voorstellingen.

Glas 2.

image_175x555

Inneming van Damiate.

De Egyptische havenstad Damiate werd in 1219 veroverd door de kruisvaarders, waarbij de Haarlemmers zich in het bijzonder hebben onderscheiden. Een schip vaart met volle zeilen de haven binnen en verbreekt de zware ketting waarmee de haven was afgesloten.

Schenker:
De Stad Haarlem.

Glazenier:
Willem Thybaut, Haarlem, 1597.

 Glas 3.

De maagd van Dordrecht.

De Dordtse stedemaagd zit in een zgn. Hollandse tuin, omringd door de wapens van een 15-tal steden. In het boven en het benedengedeelte van het glas vier vrouwenfiguren als symbolen van Voorzichtigheid, Matigheid (boven), Gerechtigheid en Standvastigheid (onder).

Schenker:
De Stad Dordrecht.

Glazenier:
Gerrit Gerritsz. Cuyp, Dordrecht, 1597.

Glas 4.

De wapens van de hoogheemraden van Rijnland.

In het bovengedeelte van het glas twee vrouwenfiguren, voorstellende de Rechtvaardigheid en de Kloekmoedigheid. Daaronder de wapens van Holland, het Hoogheemraadschap en de tien Hoogheemraden.

Schenker:
Het Hoogheemraadschap van Rijnland.

Glazenier:
Adriaen Gerritsz. de Vrije, Gouda, 1594.

 Glas 25.

Het ontzet van Leiden.

Een springvloed met noordwesterstorm joeg het zeewater over het land tussen Delft en Leiden. Dijken en kaden werden doorgestoken, waardoor het water steeg en de vijand deed vluchten. Op het water ziet men de vele vaartuigen van de geuzen en op de voorgrond Prins Willem van Oranje met achter hem de burgemeester van Delft en andere “luyden”.

Schenker:
de Stad Delft.

Tekenaar:
Ysaak Swanenburg, Leiden.

Glazenier:
Dirck Verheyden, na diens dood voltooid door Dirck van Douwe, beiden te Delft, 1603.

 

Klik op de hiernaast staande afbeelding en zie details in de glazen die vanaf de kerkvloer niet waarneembaar zijn (een nieuw venster zal worden geopend).

 Glas 26.

Het ontzet van Samaria.

Zeven en twintig jaar na Leidens ontzet werd dit glas geschonken. De belegering van de stad Samaria door koning Benhadad van Syrië is een evenbeeld van de Leidse situatie. Ook hier sloeg de vijand op de vlucht, in de mening dat hij door een grote legermacht werd overvallen.

Schenker:
de Stad Leiden.

Tekenaar:
Ysaak Swanenburg, Leiden.

Glazenier:
Cornelis Clock, Leiden, 1601.

 Glas 27.

De Farizeeër en de Tollenaar.

Het tafereel is gebaseerd op een gelijkenis van Jezus van twee mensen die in de tempel gingen bidden. De farizeeër bad: “Ik dank U God, dat ik niet ben als anderen… of als deze tollenaar”. De tollenaar bad: “0 God, wees mij zondaar genadig”.
Onder in het beeld het oude en nieuwe wapen van de stad Amsterdam.

Schenker:
de Stad Amsterdam.

Tekenaar:
Hendrick de Keyser, Amsterdam.

Glazenier:
Cornelis Kussens, Haarlem, 1597.

 Glas 28.

 De overspelige vrouw.

Te midden van schriftgeleerden, farizeeërs en de op overspel betrapte vrouw, schrijft Jezus met de vinger op de grond zeggende: “Wie onder u zonder zonde is, die werpe de eerste steen op [haar]”. De wapens in het onder glas zijn van Holland en Rotterdam.

Schenker:
de Stad Rotterdam.

Glazenier:
Claes Wytmans, Rotterdam, 1601.

 

Klik op de hiernaast staande afbeelding en zie details in de glazen die vanaf de kerkvloer niet waarneembaar zijn (een nieuw venster zal worden geopend).

 Glas 28a.

het Bevrijdingsglas.

Dit gedenkraam wil de gedachte levend houden aan de jaren 1940-1945. In het bovengedeelte is een zwaar bewolkte hemel geschilderd met de vier apocalyptische ruiters (Openbaring 6) en daar doorheen een tiental vliegtuigen in duikvlucht. De aarde wordt weergegeven met de verwoesting van de oorlog, het verdronken land en verbrande gebouwen. Het mensenleed wordt uitgebeeld in taferelen, zoals razzia, wegvoeren naar een kamp, uitgehongerde mensen, de dood enz. In het midden een groep met vlaggen, vertegenwoordigend de geest van het verzet en de bevrijding, verlevendigd door kinderen. De wapens van de elf provincies vormen de onderkant, met rechts het Nederlandse en links het Goudse wapen.

Schenkers:
Goudse ingezetenen en Vrienden van de Goudse Glazen.

Glazenier:
Charles Eyck, Valkenburg, 1947.

 Glas 28b.

het Wapenraam.

Dit glas is een gedenkraam met wapens van hen die bij droegen aan het fonds tot herstel van de glazen.

Schenkers:
degenen die na 1920 hebben bijgedragen in de kosten van de glazenrestauratie 1901 – 1936.

Tekenaar:
D. Boode, Delft.

Glazenier:
L. J. Knoll, Delft, 1935.

 Glas 28c.

Herbouw van de tempel.

Te midden van de tempelopbouw staan de opdrachtgevers, de bouwmeester en de bezige vaklieden. Ook dit glas werd opgedragen aan allen die bijdroegen in de kosten van herstel.

Schenkers:
degenen die vóór 1920 hebben bijgedragen in de kosten van de restauratie van de glazen 1901 – 1936.

Tekenaar:
H. Veldhuis, Delft.

Glazenier:
L. J. Knoll, Delft, 1920.

 Glas 29.

De Christelijke Ridder.

Dit glas aan de zuidzijde van de toren beeldt koning David uit. De rechterfiguur symboliseert de Christelijke Ridder als bedoeld in het rijmpje dat in de tafelsteen is geschreven.

Schenkers:
de Steden van Hollands Noorderkwartier.

Glazenier:
Adriaen Gerritsz. de Vrije, Gouda, 1596.