Klee droomt Bach
Een bijzonder orgelconcert tijdens De Verwondering in Gouda: Klee droomt Bach, een visueel orgelspektakel.
De jonge Paul Klee, groot Bach-liefhebber, twijfelt lang wat hij met zijn talenten wil. Violist worden? Of toch schilderen? Na lange tijd besluit hij voor dat laatste, en geeft hiervoor zelf zijn belangrijkste reden:
‘Dat wat aan het eind van de achttiende eeuw al was gedaan voor muziek, blijft op het terrein van de beeldende kunst hooguit hangen in een begin.’
Paul Klee besluit zich in te zetten om de schilderkunst van zijn tijd – hij leefde van 1879 tot 1940 – op hetzelfde niveau te brengen als de muziek.
Toch blijft zijn muzikaliteit een rode draad in zijn carrière. Zijn schilderijen dragen ‘barokke’ titels als ‘Rote Fuge’, ‘Polyfone Strömungen’, ‘Alter Klang’ en ‘Pastorale (Rhythmen)’, titels die direct verwijzen naar muzikale vormen en structuren. En in werken als ‘Im Bachschen Stil’ uit 1919 verwijst hij zelfs letterlijk naar zijn grote muzikale held Johann Sebastian Bach.
Tijdens de voorstelling speelt Gerben Budding op het orgel muziek van Johann Sebastian Bach, waaronder delen uit Bachs Musikalisches Opfer. Tegelijkertijd worden fascinerende beelden zichtbaar, gebaseerd op schilderijen van Paul Klee, die letterlijk tot leven komen op en rond het front van het orgel. Het resultaat is een kleurrijk concert, gepresenteerd als een polyfone compositie waarin muziek, beeld en woord samenvloeien.
Tussen de composities van Bach klinkt nog een derde laag: een door artificiële intelligentie gegenereerde soundscape die de werken met elkaar verbindt en het concert tot één doorlopend geheel maakt. Daarnaast worden twee nieuwe composities uitgevoerd: een soundscape op basis van het gedicht ‘De stilte van de wereld voor Bach’ van Lars Gustafsson en een nieuwe audiovisuele compositie voor orgel, gecreëerd met behulp van AI-technieken. Marcel Wierckx, die internationaal geldt als een pionier in de toepassing van deze technologieën binnen audiovisuele kunst, ontwierp en verzorgt tijdens de voorstelling het live geprojecteerde beeld en de soundscapes.
